Vào đời, tôi phải chia lìa với bao người thân thương của tôi. Ôi biết bao điều thật quý giá, mà tôi chưa bao giờ có dịp nhìn lại. Đây phải chăng là tâm tình của bạn?
Xin tạ từ lần cuối người anh độc nhất trong đời, 20 năm cùng em nương náu dưới mái ấm gia đình , bên bóng ây ngọc thụ , 20 năm với những kỉ niệm buồi vui xô lẫn nhau.
Giờ đây chỉ còn lại tiếc nuối ngậm ngùi, hối hận. Hai mươi năm qua rồi anh còn lại gì cho em . 12 năm trên ghế nhà trường , 4 năm trong quán trọ buồn hiu . có còn lại chăng những lời khuyên răn đạo đức cổ kính mà anh dành dụm cho em trong những đêm buồn quán trọ , hay là những nỗi giận hờn vu vơ mà có lần anh nhường quyền trưởng nam cho em,. Anh đã cảm thấy bất lực nhiều trước một người em hoang đàng như em phải không anh,. Sau cùng là nỗi im lặng chiụ đựng của một người anh kiên nhận trước người em phung pha, và một niền đau lằng lặng khi nhìn thấy tuyệt vọng đang đang sững sờ đi tới , khi đó em vẫn hiên ngang mang theo dốc, một lỗ ngão mãn khô cùng đi về vực thẳm . hai năm cuối cùng của dệ nhị cấp để đem đến kì thi cuối cùng quyết định cuộc đời. anh đã chẳng nói với em một lời , dù là lời hiền diụ hay đe doạ. Anh âm thầm chụi đụng và gắng công học hành . còn em, lêu lống với bạn bè nơi công viên phố chợ.
Thôi nhắc làm chi những ngày ấy , những ngày nơi học đường bằng mua lương quạt. Em không thích cũng có lí do của em phải không anh . em chỉ thèm khát là thèm khát những tiếng ru của mẹ hiền trong mái ấm, và những dư âm vang vọng của một thủa rong chơi khắp núi rừng mói khai phá, với trái ngọt, gió là cánh chim , với đôi chạng nã của anh và em cùng những con chim chào mào đỏ đít hót vang mỗi sáng và mỗi chiều. Em thèm khát mùi vị của hương hoa cà phê khắp núi đồi và tiếng chim cu rúc vang khi muà hạ tới, anh có nghe gó đổi muà và những trận mưa thấm vào đất bốc lên mùi nồng nồng dễ thương đã làm hàng xóm sống dậy với cảnh rộn rã ngày mùa. Những cái đó bây giờ đã thành một phần linh hồn của em anh ạ. Em ghi nhớ tất cả những buổi aêm ả trước sân và những tối ấm cúng trong gia đình , và điều không quên được là những khổ thảo và những trận roi đòn của cha. Anh thành thật khờ dại và đang thương biết bao . trong khi em lén vô buồng mặc ba bốn cái quần đùi dày cộm thì cha có đánh mấy thì cũng thêm thừa. Nhưng bây giờ chỉ còn là kỉ niêm, thời gian đã hết, bình minh rồi em sẽ lên đường .
Anh ở lại bên luống cà phê, những đêm hè nức nở tiếng ve với khuôn mặt hờ hững trong cuộc sống vật lộn khổ đau. Anh ở lại với người vợ hiền lành và những đứa con đầu con xanh mái. Em lên đường với kiếp ngựa ruổi rong trên những đồng xanh cỏ hạ mà ngày xưa mà anh em mình mơ ước. Tất cả gia tài hai bàn tay trắng với gòng huyết qủa của một người nghệ an giọng nói trọ trẹ với khuôn mặt chai lì, thể hiên một sức mạnh ngàn đời của giòng giống dân nghệ đó anh.
Anh ở lại cầu kinh hằng đêm cho em anh nhé. Biết đâu một đêm nào đó ngựa hồng mỏi vỏ trở về bên anh, bên cuộc đời bình dị. Nếu số phận đã không đành cho hắn một cái chết bên bờ xanh cỏ lạ. Thì ân phước sẽ được nơi quê cha đất tổ , nơi chôn rau cắn rốn, nơi thương mến đầu đời .
Hai mươi năm rồi anh nhỉ. Thời gian như cuồn cuộn đẩy chúng ta ra xa dần. Vì khát khao với cuộc sống, anh ra đi , tuổi ngữa đã tròn cất vỏ từ đây , chào các em một lần cuối , những người em thân yêu đã chung một bầu thai , chín tháng mười ngày nằm trong lòng mẹ , lần lượt chào đời cất tiếng khóc trong căn nhà ẩm cúng, những người em đã cùng uống chung một giòng sữa ngọt ngào của người mẹ hiền, đã từng nến lờn cao dao của quê hương thuần túy , và đã lớn lên giữa những mùa trăng cổ độ, bốn mùa ngô khoai và tiếng cú gọi đêm hè buồn thảm.
Chào các em một lần cuối anh lên đường , lào nghựa hoang cất vỏ , các em ở lại với niềm vui hồn nhiên của tuổi thơ bên mẹ hiền , bên anh chị, bên người cha nghiêm nghị và ngoại đáng kính đầy yêu thương , bên những luống cày đất bốc mùi ẩm, bên những nồi cá đồng kho mặn mà mùi vị quê hương, bên những luống cà phê mùa hoa trắng xoá , và vườn cây chín mọng não ổi , mãng cầu, mít, khế, chanh, xoài … tất cả đối với anh chỉ còn là kỉ niệm,va anh sẽ mãi mãi mang trong trái tim những kỉ niên êm đềm.
Anh cầu xin thượng đế ban cho các em những trái tim hiền hoà trong cuộc sống êm đềm xuôi chảy , cầu chúc các em ở lại trọn niền vui tuổi thơ bên nương đồi , và uống trọn những giọt trăng đầy thú vị của mùa thu quê hương , anh cầu xin thượng đế ấp ủ và gìn giữ các em mọi ngày để linh hồn các em mãi mãi trong sạch như tuổi hồn niên hôm nay .
Anh đi đây, vì sinh nhằm tuổi ngựa . trời sáng rồi anh lên đường ,anh biêt cuộc chia ly này làm cho anh đau khổ nhiều lắm” đi là chết ở trong lòng một ít” nhưng đối với anh thì chết ở trong lòng nhiền lắm, và mãi mãi, có lẽ trong cuộc đời anh .vết thương chia ly nàu sẽ không bao giờ rỉ máu . nhưng ở lại thì cũng chẳng giúp gì được các em hơn là làm khổ vàđoạ đày thêm nhiều trên tuổi già đáng kính của cha mẹ. 20 năm qua rồi đó, chứng tích thời gian để lại những vết thương đau buồn còn in hằn trên trán các ngài . một lần cuối, anh cúi đầu chào cac em, những giọt nước mắt nóng hối lăn vội vàng trên gò má người anh bướng bỉnh chưa biết phục tùng là gì . thôi, âu cũng là định mệnh , cuộc đời đã dành cho anh, không còn được kéo dài những ngày đầm ấm . anh cúi đầu lãnh nhận tỏ đôi chút hiên ngang . anh ra đi dù mai ngày có mỏi vó trên đất khách quê người , hay cô độc trong những thung lũng sầu buồn, xin tạ từ các em một lần cuối . lãnh nhận vết tử thương này , anh ra đi.